احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

276

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

ضد كف كردن دهان اگر دهانتان كف مىكند بعد از هر غذا يك فنجان آب دم‌كرده‌ى برگ درخت توت سياه را صاف و شيرين كرده و بنوشيد . زيادى آب دهان آب دهان كه آن را بزاق نيز مىگويند و از غده‌هاى زير زبان تراوش مىكند ، گاهى در اثر غلبه‌ى رطوبت و سردى مزاج و در اثر خوردن غذاهاى سرد از قبيل هندوانه ، خيار ، كاهو ، ماست ، دوغ ، چاى زياد و امثال آنها توليد مىگردد و مرتب دهان پر از آب مىشود . گاهى در حين صحبت آب از دهان سرازير مىشود يا مىپاشد و شخص ناراحت مىشود . چون اين مورد مربوط به غلبه‌ى رطوبت مىشود بهتر است اول بدن را از رطوبت پاكسازى كنيد . ( براى اين كار به قسمت اخلاط اربعه مراجعه كنيد ) براى جلوگيرى از زياد بودن آب دهان عسل ، مرباى شقايق ، مرباى شقاقل ، مرباى تمشك ، آب نبات هل‌دار ، نبات ، پشمك ، زولبيا ، باميه ، قرص نعناع و خوراك‌هاى ديگرى كه طبيعت گرم دارد مفيد هستند . * به عنوان مصرف دارويى قولنجان ، دارچين و زنجبيل را از هركدام 5 گرم مخلوط كرده و نيمكوب كنيد ، بعد بجوشانيد و آب آن را صاف كرده و سپس با نبات يا عسل شيرين كنيد و به مرور بنوشيد . * هر روز مقدار كمى ايارج فيقرا بخوريد . * تخم ترب و تخم شويد از هركدام 20 گرم نرم بساييد ، همراه با 10 گرم پودر عصاره‌ى شيرين‌بيان در عسل مخلوط كرده و هر صبح ، ظهر و شب هربار مقدارى از آن را بخوريد . * مقدارى مستكى رومى با هم‌وزن آن انيسون نرم بساييد بعد با مقدارى گل قند مخلوط كرده و بخوريد . * ده گرم خردل ساييده شده را با 100 گرم قند يا نبات ساييده مخلوط كنيد و هر صبح ، ظهر و شب هربار 1 قاشق چاىخورى ميل كنيد . * كنجد بو داده را بكوبيد و با نبات ساييده مخلوط كنيد و روزى سه مرتبه هربار مقدارى از آن را بخوريد . * عود و قرنفل از هركدام 2 مثقال ، مستكى رومى و تخم كرفس از هركدام 4 مثقال ، تخم شويد ، تخم زردك و تخم هويج فرنگى از هركدام 6 مثقال ، همه را مخلوط كرده و نرم بساييد بعد با 500 گرم عسل مصفى مخلوط كنيد و هر صبح ، ظهر و شب هربار يك قاشق شربت‌خورى از آن را ميل فرماييد . * دويست و پنجاه گرم نبات را در مقدارى آب بجوشانيد تا قوام آيد بعد 5 مثقال زيره‌ى كرمانى ساييده شده كه قبلا در مقدارى سركه خمير كرده‌ايد را با كمى زنجبيل و كمى دار و فلفل ساييده شده به آن اضافه نماييد و از آتش برداريد و روزى سه مرتبه هر بار كمى از آن را بخوريد . * ميخك ، مستكى رومى ، زعفران ، ترنج ( بدون پوست سبز آن ) ، عود ، قاقله ، سنبل الطيب ، زنجبيل ، جوز بويا و دار و فلفل از هركدام 5 گرم را مخلوط كرده و نرم بساييد بعد هر روز با نبات شربت درست كنيد ، يا از چاى نبات استفاده كنيد و هنگام نوشيدن 1 قاشق چاىخورى از دارو را در آن مخلوط كرده و بنوشيد . آب‌ريزش دهان كه از اثر زخم باشد : براى جلوگيرى از ريزش آب دهان كه به علت زخم داخلى دهان ايجاد شده باشد بايد عفض را نرم بساييد بعد با آب تاجريزى و قدرى سركه مخلوط كرده و گه‌گاه كمى از آن را در دهان نگهداريد . ولى اگر اين كار باعث خشكى دهان شد بايد دهان را با روغن گل چرب كنيد . تلخى دهان اگر احساس تلخى در دهان كرديد براى بر طرف كردن آن بهتر است به نحوى از خاكشير استفاده كنيد .